Smartengeld berekenen: hoogte en bedragen

Smartengeld berekenen gebeurt niet met een vaste formule. De hoogte wordt bepaald door uw situatie te vergelijken met eerdere rechterlijke uitspraken bij vergelijkbaar letsel. Daarbij gebruiken juristen de ANWB Smartengeldgids en sinds 2025 ook de Rotterdamse schaal. De bedragen lopen uiteen van enkele honderden euro’s tot ruim € 100.000 bij zeer ernstig letsel.

Heeft u letsel opgelopen door een ongeval waarvoor een ander aansprakelijk is? Dan heeft u naast vergoeding van uw kosten meestal ook recht op smartengeld: een vergoeding voor pijn, verdriet en gederfde levensvreugde. Op deze pagina leest u hoe de berekening van smartengeld werkt, welke bedragen realistisch zijn en welke factoren de hoogte bepalen. Wilt u direct weten waar u aan toe bent? Bereken uw totale schadevergoeding online of bel ons op 085-0606999.

Hoe wordt smartengeld berekend?

Smartengeld wordt berekend door uw letsel en persoonlijke omstandigheden te vergelijken met eerdere uitspraken van rechters in vergelijkbare zaken. Er bestaat geen wettelijke rekenformule. Juristen en verzekeraars gebruiken hiervoor de ANWB Smartengeldgids en sinds september 2025 ook de Rotterdamse schaal, een ordening van smartengeldbedragen per type letsel.

De wet zegt alleen dát u recht kunt hebben op een vergoeding voor immateriële schade (artikel 6:106 BW), maar niet hoe hoog die moet zijn. De rechter stelt het bedrag “naar billijkheid” vast. In de praktijk betekent dit dat de berekening van smartengeld neerkomt op rechtspraakvergelijking: welk bedrag kenden rechters toe aan slachtoffers met vergelijkbaar letsel en vergelijkbare gevolgen?

Daarvoor bestaan twee naslagwerken. De ANWB Smartengeldgids bundelt duizenden gepubliceerde uitspraken waarin smartengeld is toegekend. Sinds september 2025 is er daarnaast de Rotterdamse schaal, die per gevalstype een bandbreedte geeft. Verderop op deze pagina leggen we beide uit. Omdat de vergelijking specialistisch werk is, laten de meeste slachtoffers hun smartengeld berekenen door een letselschadejurist. Dat kost u bij ons niets: bij een aansprakelijke tegenpartij betaalt die partij doorgaans ook onze kosten.

Welke smartengeldbedragen gelden per letselcategorie?

Een redelijk bedrag voor smartengeld hangt af van de categorie waarin uw letsel valt. Bij gering letsel ligt het smartengeld meestal tussen € 100 en € 2.000, bij matig letsel tussen € 3.500 en € 9.000, en bij zeer zwaar letsel kan het oplopen tot € 76.000 of meer.

In de Nederlandse letselschadepraktijk worden smartengeldbedragen ingedeeld in letselcategorieën, oplopend van gering tot uitzonderlijk zwaar letsel. De onderstaande tabel geeft per categorie een indicatie, gebaseerd op gepubliceerde rechtspraak:

Let op: dit zijn richtbedragen, geen vaste tarieven. Aan deze tabel kunnen geen rechten worden ontleend. Uitschieters naar boven en naar beneden komen voor: elke zaak wordt op de eigen omstandigheden beoordeeld, en in extreme gevallen liggen de bedragen ver buiten deze bandbreedtes. Zo kende de rechtbank Rotterdam in juli 2024 het hoogste smartengeld tot nu toe toe: € 400.000 voor een slachtoffer met zeer ernstig blijvend hersenletsel. Hoe hoog het smartengeld in uw situatie kan zijn, hoort u na een gratis intake: bel 085-0606999.

Welke factoren bepalen de hoogte van uw smartengeld?

De hoogte van smartengeld wordt vooral bepaald door de aard en ernst van het letsel, de duur van het herstel, blijvende gevolgen, uw leeftijd en de impact op uw werk en dagelijks leven. Hoe ingrijpender en langduriger de gevolgen, hoe hoger het smartengeld doorgaans uitvalt.

Bij het berekenen van de hoogte van uw smartengeld wegen onder meer deze factoren mee:

• Aard en ernst van het letsel: blijvend letsel weegt zwaarder dan tijdelijk letsel. Ook het percentage blijvende invaliditeit speelt een rol.
• Duur en intensiteit van het herstel: een lange ziekenhuisopname, meerdere operaties of jarenlange revalidatie verhogen de vergoeding.
• Uw leeftijd: jongere slachtoffers dragen blijvende beperkingen statistisch gezien langer mee en ontvangen daarom vaak een hoger bedrag.
• Zichtbaarheid van de gevolgen: ontsierende littekens, zeker in het gezicht, verhogen het smartengeld.
• Psychische gevolgen: angstklachten, een depressie of PTSS na het ongeval tellen mee in de berekening.
• Impact op werk en privéleven: kunt u uw beroep, sport of hobby’s niet meer uitoefenen, dan weegt dat mee als gederfde levensvreugde.

Geen van deze factoren staat op zichzelf. De rechter, of in de praktijk vaker de verzekeraar en uw belangenbehartiger, weegt het totaalbeeld. Daarom kunnen twee slachtoffers met dezelfde botbreuk een verschillend bedrag ontvangen.

Hoeveel smartengeld kunt u verwachten per situatie?

Hoeveel smartengeld u kunt verwachten, hangt af van uw letsel én van de oorzaak van het ongeval. Bij licht letsel na een verkeersongeval gaat het vaak om € 500 tot € 3.500, bij blijvend letsel om tienduizenden euro’s. Een eerste indicatie krijgt u via onze rekentool of een gratis intake.

De letselcategorie uit de tabel hierboven is het vertrekpunt. Daarnaast kleurt de oorzaak van het ongeval de zaak. Voor de meest voorkomende situaties hebben wij aparte pagina’s met specifieke informatie:

• Na een verkeersongeval: lees meer over smartengeld na een aanrijding, inclusief de regels rond aansprakelijkheid in het verkeer.
• Na een medische fout: de hoogte van het smartengeld na een medische fout leest u op onze pagina over schadevergoeding bij medische fouten.
• Na een bedrijfsongeval: zie smartengeld na een bedrijfsongeval, waar ook de werkgeversaansprakelijkheid aan bod komt.
• Bij specifiek letsel: voor whiplash, oogletsel en een hondenbeet gelden eigen bandbreedtes.

Twijfelt u in welke situatie u valt, of speelt er meer tegelijk? Onze juristen bekijken uw zaak kosteloos en geven een eerlijke indicatie van het smartengeld dat u kunt verwachten.

Wat is de Rotterdamse schaal voor smartengeld?

De Rotterdamse schaal is een richtlijn voor smartengeldbedragen die in september 2025 is gepubliceerd door de Erasmus School of Law, in opdracht van de Raad voor de Rechtspraak. De schaal ordent smartengeldbedragen per type letsel en geeft in één oogopslag een bandbreedte voor een passend bedrag, voor zowel civiele zaken als strafzaken.

Tot 2025 was de Smartengeldgids het enige brede naslagwerk. Daar kwam kritiek op: bedragen waren lastig voorspelbaar en vergelijkingsmateriaal was bij meervoudig letsel vaak beperkt. De Rotterdamse schaal is het antwoord daarop vanuit wetenschap en rechtspraak. De twee naslagwerken verschillen als volgt:

Voor u als slachtoffer is de komst van de Rotterdamse schaal goed nieuws: de bandbreedtes maken vooraf beter voorspelbaar welk smartengeld realistisch is. De Rechtspraak heeft eind 2025 aanbevelingen geformuleerd voor de toepassing ervan, die gelden vanaf 1 januari 2026. Onze juristen werken met beide naslagwerken en gebruiken het naslagwerk dat in uw zaak het sterkste argument oplevert.

Wat zijn voorbeelden van smartengeld uit de rechtspraak?

Voorbeelden uit de rechtspraak laten zien hoe smartengeld in de praktijk uitpakt: van enkele duizenden euro’s voor een botbreuk met goed herstel tot meer dan € 100.000 bij ernstig blijvend letsel. Ook bij puur psychische schade, zoals PTSS, kennen rechters smartengeld toe.

Ter indicatie enkele typen zaken uit gepubliceerde rechtspraak, zoals gebundeld in de Smartengeldgids:

• Een fietser die bij een aanrijding een beenbreuk opliep en volledig herstelde, ontving enkele duizenden euro’s smartengeld.
• Slachtoffers met blijvende, ontsierende littekens in het gezicht ontvingen vergoedingen uiteenlopend van enkele duizenden euro’s tot meer dan € 10.000, afhankelijk van de ernst en zichtbaarheid.
• Slachtoffers met ernstig blijvend letsel, zoals een dwarslaesie of zwaar hersenletsel, ontvingen bedragen vanaf circa € 75.000 tot enkele honderdduizenden euro’s.
• Voor puur psychische schade, bijvoorbeeld een depressie of PTSS na een schokkende gebeurtenis, zijn vergoedingen toegekend van enkele duizenden tot tienduizenden euro’s. Meer over psychische schade leest u bij shockschade en affectieschade.

Elke zaak is anders: deze voorbeelden tonen de orde van grootte, niet uw uitkomst. Wilt u weten welke uitspraken het beste bij uw situatie passen? Dat zoeken onze juristen kosteloos voor u uit.

Wanneer heeft u recht op smartengeld en wie betaalt het?

U heeft meestal recht op smartengeld wanneer u lichamelijk of psychisch letsel heeft opgelopen en een ander daarvoor aansprakelijk is. Het smartengeld wordt in de regel betaald door de verzekeraar van de aansprakelijke partij, zoals de autoverzekeraar, de aansprakelijkheidsverzekeraar of de verzekeraar van de werkgever.

Niet elke vervelende ervaring geeft recht op smartengeld. In de praktijk zijn drie dingen nodig: er is letsel (lichamelijk of psychisch), een ander is aansprakelijk voor het ontstaan ervan, en de schade is een gevolg van die gebeurtenis. Wat smartengeld juridisch precies is en hoe het zich verhoudt tot andere vergoedingen, leest u op onze pagina over smartengeld en immateriële schade. Smartengeld staat overigens los van affectieschade, de vergoeding voor naasten; het verschil leggen we uit op de pagina over shockschade en affectieschade.

Goed om te weten: u hoeft het smartengeld vrijwel nooit bij de veroorzaker persoonlijk te halen. Bij een verkeersongeval betaalt doorgaans de WAM-verzekeraar van het voertuig, bij een ongeval in de privésfeer de aansprakelijkheidsverzekering en bij een bedrijfsongeval de verzekeraar van uw werkgever. Houd wel de verjaringstermijn in de gaten: een claim verjaart in de regel vijf jaar nadat u bekend bent met de schade én met de aansprakelijke partij. Stel uw claim dus niet te lang uit.

Kunt u een voorschot op smartengeld krijgen?

U kunt vaak een voorschot op uw smartengeld ontvangen zodra de aansprakelijkheid is erkend, ook als de definitieve hoogte nog niet vaststaat. Dat voorkomt dat u tijdens een langdurig hersteltraject in financiële problemen komt. Het voorschot wordt later verrekend met de eindafrekening.

Smartengeld wordt definitief vastgesteld zodra duidelijk is hoe uw herstel verloopt, bij blijvend letsel vaak pas bij een medische eindtoestand. Dat kan maanden tot jaren duren. Daarom vragen wij bij erkende aansprakelijkheid standaard een voorschot aan, zowel op het smartengeld als op uw overige schadeposten. Loopt uw zaak al en blijft een voorschot uit? Ook dan kunnen wij vaak iets betekenen.

Smartengeld laten berekenen: kosteloze juridische hulp

De smartengeldvergoeding die u daadwerkelijk ontvangt, hangt sterk af van de onderbouwing van uw zaak. Onze letselschadejuristen berekenen uw smartengeld op basis van de Smartengeldgids en de Rotterdamse schaal, en claimen daarnaast al uw overige schade. Bij een aansprakelijke tegenpartij is onze hulp kosteloos voor u.

Verzekeraars doen vaak snel een eerste voorstel. Dat lijkt aantrekkelijk, maar zonder rechtspraakvergelijking weet u niet of het bedrag klopt. Een goede onderbouwing maakt in de praktijk vaak het verschil van duizenden euro’s. Onze werkwijze:

1. Gratis intake: u vertelt wat er is gebeurd, wij beoordelen direct of uw zaak kansrijk is.
2. Aansprakelijkheid en bewijs: wij stellen de tegenpartij aansprakelijk en verzamelen medische informatie.
3. Berekening en onderhandeling: wij berekenen uw smartengeld en volledige schade, en onderhandelen met de verzekeraar. Onze kosten verhalen we in de regel op de aansprakelijke tegenpartij (artikel 6:96 BW), zodat onze hulp voor u kosteloos blijft.

Wilt u eerst zelf een indicatie van uw totale schadevergoeding, inclusief smartengeld? Via onze online rekentool kunt u direct uw letselschade berekenen. Benieuwd wat juridische hulp u kost? Lees wat een letselschade-advocaat kost. Liever direct contact? Bel 085-0606999 of stuur buiten kantooruren een bericht via WhatsApp. Vragen kost niets, en u zit nergens aan vast.