Schadevergoeding medische fout

Laatst bijgewerkt: september 2026

Bent u slachtoffer van een medische fout, dan heeft u in de regel recht op schadevergoeding: een vergoeding voor uw medische kosten, gemiste inkomsten en ander financieel nadeel, plus smartengeld voor uw pijn en verdriet. Voorwaarde is dat de arts, het ziekenhuis of een andere zorgverlener verwijtbaar heeft gehandeld. Een tegenvallend resultaat alleen is niet genoeg. Op deze pagina leest u wanneer een fout verwijtbaar is, wie aansprakelijk is, hoeveel schadevergoeding realistisch is en welke stappen u zet. Letseldirect onderzoekt kosteloos of uw letselschade door een medische fout te verhalen is.

Wat is een medische fout, en wat is een complicatie?

Een medische fout, ook wel medische misser of kunstfout genoemd, is een verwijtbare fout van een zorgverlener: een behandeling, diagnose of handeling die niet voldoet aan wat van een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot mag worden verwacht. Een complicatie is een bekend risico dat ook bij zorgvuldig handelen kan optreden. Alleen een verwijtbare fout geeft recht op schadevergoeding.

Vrijwel iedere medische behandeling brengt risico’s met zich mee. Een wond kan gaan ontsteken, een operatie kan een nabloeding geven en een medicijn kan bijwerkingen hebben. Treedt zo’n bekend risico op terwijl de zorgverlener zorgvuldig heeft gehandeld, dan is dat een complicatie. Dat is ingrijpend voor u, maar het is juridisch geen fout. Pas wanneer de zorgverlener anders had moeten handelen, omdat een redelijk bekwame collega dat in dezelfde situatie wél zou hebben gedaan, is er sprake van een medische fout.

Het onderscheid is niet altijd scherp. Een infectie na een operatie is doorgaans een complicatie, maar wordt een fout als de arts de infectie te laat herkent of verkeerd behandelt. Ook het niet of onvolledig informeren over de risico’s van een ingreep kan een medische fout zijn. Had u met de juiste informatie van de behandeling afgezien, dan kan de zorgverlener aansprakelijk zijn voor de schade die daaruit voortkomt.

Medische fouten zijn geen zeldzaamheid. Volgens de Monitor Zorggerelateerde Schade van het Nivel en het EMGO+ Instituut overleden in het meetjaar 2015/2016 naar schatting 1.035 patiënten in Nederlandse ziekenhuizen door zorggerelateerde schade die waarschijnlijk te voorkomen was. In de meting over 2019 nam de zorggerelateerde schade verder toe.

Voorbeelden van medische fouten

Medische fouten komen in alle takken van de zorg voor. De meest voorkomende situaties waarin wij slachtoffers bijstaan:

• Operatiefout: een verkeerde ingreep, letsel aan zenuwen of organen tijdens de operatie, of een achtergebleven voorwerp.
• Verkeerde of gemiste diagnose: een aandoening wordt niet, te laat of onjuist herkend, waardoor de behandeling te laat start.
• Medicatiefout: het verkeerde medicijn, een verkeerde dosering of een combinatie die niet samen mag.
• Fout in het ziekenhuis: gebrekkige nazorg, verkeerde overdracht tussen afdelingen of een te late ingreep bij verslechtering. Lees hoe u het ziekenhuis aansprakelijk stelt.
• Fout van de huisarts: klachten worden afgedaan als onschuldig, terwijl doorverwijzing nodig was. Lees hoe u uw huisarts aansprakelijk stelt.
• Mislukte cosmetische ingreep: een esthetische behandeling die door onzorgvuldig handelen tot blijvende schade leidt.

Wanneer is een arts of ziekenhuis aansprakelijk voor een medische fout?

Een arts of ziekenhuis is aansprakelijk wanneer de zorgverlener de zorg van een goed hulpverlener niet in acht heeft genomen en u daardoor schade lijdt. De maatstaf is de professionele standaard uit artikel 7:453 BW. Werkt de arts in een ziekenhuis, dan is het ziekenhuis in de regel mede aansprakelijk op grond van artikel 7:462 BW.

De Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO, artikel 7:453 BW) verplicht iedere hulpverlener om te handelen volgens de professionele standaard van zijn vakgebied: de richtlijnen, protocollen en inzichten die onder vakgenoten gelden. De vraag is steeds of een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot in dezelfde omstandigheden hetzelfde zou hebben gedaan. Zo ja, dan is er geen aansprakelijkheid, ook niet als de uitkomst slecht is. Zo nee, dan is de zorgverlener tekortgeschoten.

Voor een geslaagde claim moet aan vier voorwaarden zijn voldaan. Er is een tekortkoming, u heeft schade, die schade is het gevolg van de tekortkoming en de tekortkoming valt de zorgverlener toe te rekenen. Vooral het verband tussen fout en schade levert in medische zaken discussie op. Was uw aandoening bij een juiste diagnose wél te behandelen geweest? Dat soort vragen beantwoordt een medisch adviseur.

Wie u aanspreekt, hangt af van waar de fout is gemaakt. Bij een zelfstandige praktijk, zoals een huisarts, tandarts of privékliniek, is de behandelaar zelf of zijn praktijk aansprakelijk. In de praktijk handelt de aansprakelijkheidsverzekeraar van de zorgverlener uw claim af.

Bij een fout in het ziekenhuis hoeft u niet uit te zoeken welke arts, verpleegkundige of assistent precies verantwoordelijk was. Op grond van artikel 7:462 BW is het ziekenhuis in de regel centraal aansprakelijk voor iedereen die er werkt. Hoe die centrale aansprakelijkheid precies werkt, leest u op onze pagina over het ziekenhuis aansprakelijk stellen.

Hoeveel schadevergoeding krijgt u bij een medische fout?

De hoogte van de schadevergoeding bij een medische fout hangt af van de ernst en de duur van uw letsel en van uw financiële schade. Het smartengeld varieert van enkele honderden euro’s bij tijdelijke klachten tot meer dan een ton bij ernstig blijvend letsel. Daar komt uw materiële schade nog bovenop, zoals inkomensverlies en extra zorgkosten.

Uw schadevergoeding bestaat uit twee delen. Het smartengeld vergoedt uw immateriële schade: de pijn, de angst en het verlies aan levensvreugde. De materiële schade is alles wat u aantoonbaar geld kost of aan inkomen misloopt. Bij ernstig letsel is het materiële deel vaak vele malen groter dan het smartengeld, omdat inkomensverlies over jaren wordt berekend.

Voor het smartengeld kijken verzekeraars en rechters naar wat in vergelijkbare zaken is toegekend. De onderstaande bedragen zijn indicaties op basis van gepubliceerde Nederlandse rechtspraak en de ANWB Smartengeldgids (peildatum september 2026), geen vaste normen. Uw eigen situatie, leeftijd en blijvende beperkingen bepalen het uiteindelijke bedrag.

Ter illustratie: in augustus 2026 kende de rechtbank Den Haag een patiënt € 180.000 smartengeld toe omdat een academisch ziekenhuis een positieve testuitslag uit 1997 jarenlang niet doorgaf, waardoor zijn ziekte ongeneeslijk werd. Deze uitspraak bespreken wij in ons nieuwsbericht over de zaak. Zulke bedragen zijn uitzonderlijk en gelden alleen bij zeer ernstige en blijvende gevolgen. Wilt u weten hoe smartengeld in het algemeen wordt berekend, dan kunt u uw smartengeld berekenen aan de hand van onze richtbedragen per letselcategorie.

Welke letselschade kunt u verhalen na een medische fout?

Naast het smartengeld verhaalt u in beginsel alle kosten en inkomsten die u door de fout misloopt. Bij een medische fout gaat het vaak om:

• medische kosten die niet worden vergoed, zoals eigen risico, herstelbehandelingen en hulpmiddelen;
• verlies van inkomen doordat u tijdelijk of blijvend niet kunt werken;
• huishoudelijke hulp en zorg door familie of vrienden;
• reiskosten naar ziekenhuis, specialist en therapeut;
• aanpassingen in huis of auto bij blijvende beperkingen.

Een volledig overzicht van alle schadeposten met uitleg per post vindt u op onze aparte pagina. Hoe een schadevergoeding bij letselschade in het algemeen is opgebouwd, ongeacht de oorzaak, leest u op onze overzichtspagina.

Hoe krijgt u een vergoeding voor een medische fout?

U krijgt een vergoeding door de zorgverlener of zorginstelling schriftelijk aansprakelijk te stellen en uw schade te onderbouwen. Vraag eerst uw medisch dossier op, bespreek de fout met de behandelaar of klachtenfunctionaris en laat een jurist met een medisch adviseur beoordelen of de fout verwijtbaar is. Daarna volgt de schaderegeling met de aansprakelijkheidsverzekeraar.

Een claim na een medische fout verloopt in de regel in vijf stappen:

1. Vraag uw medisch dossier op. U heeft op grond van artikel 7:456 BW recht op inzage en een kopie van uw volledige dossier; de zorgverlener moet dat in de regel binnen een maand leveren. Doe dit zo snel mogelijk, zodat de gegevens compleet zijn.
2. Bespreek de fout. Leg uw klacht voor aan de behandelaar of aan de klachtenfunctionaris van de instelling. Soms erkent de zorgverlener de fout direct, en dat versnelt de afhandeling.
3. Laat de fout beoordelen. Een letselschadejurist legt uw dossier voor aan een onafhankelijk medisch adviseur. Die beoordeelt of er verwijtbaar is gehandeld en welke schade daaruit voortkomt.
4. Stel de zorgverlener aansprakelijk. Met een schriftelijke aansprakelijkstelling stopt u de verjaring en start de discussie met de verzekeraar van de zorginstelling.
5. Regel de schade. Erkent de verzekeraar de aansprakelijkheid, dan wordt uw schade post voor post vastgesteld en vergoed. Komt u er niet uit, dan is er de Geschillencommissie Zorg of de rechter.

Wilt u naast een schadevergoeding ook dat de fout wordt onderzocht, dan kunt u de zorgverlener daarnaast aanspreken via het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg of een melding doen bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Die routes leveren geen schadevergoeding op, maar kunnen wel bijdragen aan erkenning en aan bewijs.

Geschillencommissie Zorg of rechter?

Lukt het niet om met de verzekeraar tot een regeling te komen, dan zijn er verschillende routes. Welke bij u past, hangt vooral af van de hoogte van uw schade.

De meeste medische letselschadezaken worden buiten de rechter om geregeld. Houd er wel rekening mee dat zo’n traject doorgaans langer duurt dan bij een verkeersongeval, omdat de medische beoordeling en de discussie over het verband tussen fout en schade tijd kosten.

Hoe bewijst u een medische fout?

U bewijst een medische fout met uw medisch dossier en het oordeel van een onafhankelijk medisch adviseur. Als eiser draagt u in beginsel de bewijslast, maar de zorgverlener moet u wel voldoende inzicht geven in wat er is gebeurd. In sommige gevallen keert de rechter de bewijslast om of vergoedt hij een verloren kans op een beter resultaat.

De hoofdregel in het Nederlandse recht is dat wie iets stelt, dat ook moet bewijzen. U moet dus aannemelijk maken dat er verwijtbaar is gehandeld en dat uw schade daarvan het gevolg is. Dat klinkt zwaar, maar u staat er niet alleen voor. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad, sinds het arrest Timmer/Deutman uit 1987, heeft de zorgverlener een verzwaarde motiveringsplicht: hij moet met het dossier laten zien wat er precies is gebeurd en waarom. Een onvolledig of onzorgvuldig bijgehouden dossier werkt daarbij in uw voordeel.

Het belangrijkste bewijs is uw medisch dossier, aangevuld met het advies van een medisch adviseur. Dat is een arts die niet bij uw behandeling betrokken was en die beoordeelt of uw behandelaar volgens de professionele standaard heeft gehandeld. Dit medisch haalbaarheidsonderzoek bepaalt in de praktijk of een claim kansrijk is. Twijfelt u aan een eerder oordeel, dan is een second opinion bij letselschade mogelijk.

Twee juridische regels kunnen u verder helpen. Bij de omkeringsregel gaat de rechter ervan uit dat het verband tussen fout en schade vaststaat, zodra een norm is geschonden die juist tegen dat risico moest beschermen. En bij kansschade vergoedt de rechter een deel van uw schade wanneer niet zeker is dat u zonder de fout beter af was geweest, maar u wel een reële kans daarop is ontnomen. Beide regels zijn ingewikkeld en vragen om een juridische beoordeling van uw dossier.

Hoe lang kunt u een medische fout claimen?

Een vordering wegens een medische fout verjaart in de regel vijf jaar nadat u bekend bent geworden met zowel de schade als de aansprakelijke zorgverlener (artikel 3:310 BW). Bij letselschade geldt geen absolute termijn van twintig jaar meer. Voor minderjarigen begint de termijn pas op hun achttiende. Wacht niet te lang: bewijs verdwijnt en verzekeraars beroepen zich op verjaring.

De verjaringstermijn van vijf jaar begint niet op de dag van de behandeling, maar op het moment dat u wist, of redelijkerwijs kon weten, dat u schade heeft én wie daarvoor verantwoordelijk is. Juist bij medische fouten ligt dat moment vaak later. Een gemiste diagnose komt soms pas jaren later aan het licht, en dan begint de termijn pas te lopen.

Die regel geeft ruimte, maar geen vrijbrief. Hoe langer u wacht, hoe moeilijker het wordt om het dossier compleet te krijgen en getuigen te vinden, en hoe sneller een verzekeraar de verjaring als verweer inzet. U kunt de verjaring stuiten door de zorgverlener schriftelijk aansprakelijk te stellen. Daarmee begint een nieuwe termijn van vijf jaar. Een eerste beoordeling van uw zaak kost u niets en voorkomt dat u uw recht op vergoeding verliest.

Schadevergoeding na overlijden door een medische fout

Overlijdt een patiënt door een medische fout, dan kunnen nabestaanden schadevergoeding vorderen. Het gaat om overlijdensschade op grond van artikel 6:108 BW, zoals gederfd levensonderhoud en begrafeniskosten, en om affectieschade: een vast bedrag voor het verdriet van partner, kinderen of ouders. Het smartengeld van de overledene zelf vererft alleen als hij daar vóór zijn overlijden aanspraak op had gemaakt.

Verliest u een partner, ouder of kind door een fout in de zorg, dan komt er naast het verdriet vaak financiële onzekerheid. De wet beschermt nabestaanden op twee manieren. De overlijdensschade van artikel 6:108 BW vergoedt wat u financieel mist: het inkomen of de zorg die de overledene aan het gezin bijdroeg, en de kosten van de uitvaart. Hoe hoog dat bedrag is, hangt af van de gezinssituatie, het inkomen en de leeftijd van de overledene.

Daarnaast heeft een vaste kring van naasten bij gebeurtenissen vanaf 1 januari 2019 recht op affectieschade: een vergoeding voor het leed van het verlies zelf. De bedragen liggen vast in het Besluit vergoeding affectieschade en variëren van € 12.500 tot € 20.000 per naaste, afhankelijk van de relatie en van de vraag of het om overlijden of om ernstig blijvend letsel gaat. Ook bij ernstig en blijvend letsel van een naaste kan affectieschade aan de orde zijn. Voor nabestaanden gelden dezelfde verjaringstermijn en dezelfde bewijsregels als hierboven beschreven.

Advocaat medische fout inschakelen: wat kost het u?

Een advocaat of letselschadejurist voor een medische fout kost u in de regel niets. Is de zorgverlener aansprakelijk, dan zijn de kosten van juridische bijstand onderdeel van uw schade en verhaalbaar op grond van artikel 6:96 BW. Letseldirect beoordeelt uw zaak kosteloos, schakelt een medisch adviseur in en regelt de claim met de verzekeraar.

Medische aansprakelijkheid geldt als een van de lastigste onderdelen van het letselschaderecht. Zorginstellingen zijn goed verzekerd en hun verzekeraars beschikken over eigen medisch adviseurs die iedere claim kritisch toetsen. Zonder specialist aan uw kant loopt u het risico dat een terechte claim strandt op een medisch-technische discussie. Een gespecialiseerde jurist of advocaat kent die discussie, weet welke bewijsstukken nodig zijn en welke bedragen in vergelijkbare zaken zijn toegekend.

Wat u daarvoor betaalt? Als de aansprakelijkheid wordt erkend, vergoedt de verzekeraar van de zorgverlener onze kosten als onderdeel van uw schade op grond van artikel 6:96 BW. Erkent de verzekeraar de aansprakelijkheid niet, dan bespreken wij vooraf met u wat de mogelijkheden zijn. Zo weet u vooraf waar u aan toe bent. Meer over de kosten van een letselschade advocaat leest u op onze aparte pagina. Heeft u een rechtsbijstandsverzekering, dan kunt u ook daar terecht; wij vertellen u eerlijk wat in uw situatie de beste route is.

Letseldirect heeft ruim tweeduizend letselschadezaken behandeld, waaronder zaken tegen ziekenhuizen, klinieken en huisartsen. Wij werken met vaste medisch adviseurs en nemen de volledige correspondentie met de verzekeraar uit handen, zodat u zich op uw herstel kunt richten.

Vragen? Kosteloos advies over uw medische fout

Twijfelt u of uw situatie een medische fout is, of wilt u weten wat uw claim waard kan zijn? Leg uw verhaal vrijblijvend aan ons voor. Wij bekijken uw dossier, geven u een eerlijke inschatting en vertellen u wat de volgende stap is. Belt u liever buiten kantooruren of schriftelijk, stuur ons dan een bericht via WhatsApp.

Deze pagina is geschreven door het juridische team van Letseldirect, letselschade-juristen die slachtoffers van medische fouten door heel Nederland bijstaan bij het aansprakelijk stellen van zorgverleners en het verhalen van hun schade, in samenwerking met onafhankelijke medisch adviseurs.